DİP NOTLAR

31.03.2011

 
DİP NOTLAR

YAKIN TARİH / OCAK
 
1 OCAK:  
* Uluslar arası takvim saat uygulamasına geçildi ( 1926 )
* Millet Mektepleri açıldı (1929)
* Uluslar arası ölçü birimlerinin kullanılmasına başlandı ( 1933 )
* Anadolu Demiryolu devletleştirildi ( 1928 )
* İstanbul Rıhtım Şirketi devletçe alındı (1935)
* Denizbank kuruldu ( 1938 )
* İşçi sigortaları Kanunu (1946)
* Gelir Vergisi Kanunu yürürlüğe girdi (1950)
* Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu yürürlüğe girdi (1952)
* Katma Değer Vergisi yürürlüğe girdi ( 1985 )
* Trafikte ceza puanı uygulaması başladı ( 1989 )
* Avrupa’nın “tek pazar düşü” gerçekleşti. Kuzey Kutbu’ndan Akdeniz’e Avrupalılar seyahat        
edebilecek (1993)
* Çekoslovakya’nın varlığı sona erdi; Çekler ve Slovaklar birbirlerinden ayrıldılar (1993)
* Gümrük Birliği anlaşması Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Anlaşma Türkiye ile 15  
Avrupa ülkesi arasında geçerli (1996) 
* Romanya ve Bulgaristan, AB’ye resmen üye oldu. AB’nin üye sayısı 27’ye çıktı (2007)
 
4 OCAK:  
* Cumhurbaşkanı Celal Bayar Kayseri’de Türkiye’nin ilk İşçi Bankasını açtı (1954)
* Bakanlar Kurulu toplu olarak istifa etti (1961)
* Organ nakli yasası Danışma Meclisi’nde kabul edildi (1982)
* Grevdeki on binlerce maden işçisi Zonguldak’tan Ankara’ya yürüyüşe geçti                  
  (1991)
 
7 OCAK:  
* Demokrat Parti (DP) resmen kuruldu (1946)
* 800 kişilik ilk işçi kafilesi Almanya’ya hareket etti (1966)
* Üniversite öğretim üyelerinin sakal bırakması yasaklandı ( 1983 )
 
9 OCAK:  
* Ankara’da Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi açıldı ( 1938 )                    
* Yargıtay, Milliyetçi Hareket Partisi’nin Alparslan Türkeş’in üzerinde bulunan mal varlığının       
hazineye devrine karar verdi (1987)
* İstanbul’da görevini yaparken gözaltına alınan gazeteci Metin Göktepe ölü 
bulundu ( 1996 )                   
* Sabancı Holding Yönetim Kurulu üyesi Özdemir Sabancı, Toyotasa Genel Müdürü Haluk       
Görgün ve Sekreter Nilgün Hasefe Sabancı Center’da vurularak öldürüldüler. Olayı DHKP-C      
örgütü üstlendi (1996)                  
               
10 OCAK:
* Birinci İnönü Zaferi (1921 )
* Teşrinievvel, Teşrinisani, Kânunuevvel ve Kânunusani aylarının adları, Ekim, 
Kasım, Aralık ve Ocak olarak değiştirildi ( 1945 )
* Gazetecileri fikir işçisi olarak niteleyen yasa yürürlüğe girdi ( 1961 )
* Askeri Yargıtay Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan’ın idamını onayladı (1972)
* Ünlü Şair Nazım Hikmet’in Türk vatandaşlığından çıkarılmasına ilişkin kararın yürürlükten            
kaldırılmasına ilişkin Bakanlar Kurulu Kararı, Resmi Gazetede yayımlandı (2009)
 
11 OCAK:
* Türkiye Cumhuriyeti ile Almanya arasında Ticaret ve İkamet antlaşmaları imzalandı (1927)
* Türkiye’de eski yazılı kitapları yeni harflere çevirmek için Dil Encümeni bünyesinde bir komisyon     
kuruldu (1929)
* Aydın’ da köylüye toprak dağıtıldı (1939)
* Ankara Konservatuarı tatbikat Sahnesi oyumcuları ilk oyunlarını sergilediler (1940)
* Arnavutluk’ta kral Zogo tahtan indirildi, halk cumhuriyeti ilan edildi (1946)
* İstanbul’daki bombalı saldırıda yaralanan Onat Kutlar aramızdan ayrıldı            
(1995)
* Necmettin Erbakan, Başbakanlık Konutu’nda şeriatçılara yemek verdi 
(1997 )
 
13 OCAK: 
* Mustafa Kemal, Selanik Üçüncü Tümen Kurmay Başkanlığı’na atandı (1910) 
* İkinci Dünya Savaşı koşulları nedeniyle ekmek karneye bağlandı ( 1942 )
* Pan-Am Şirketi New York-Londra-Ankara uçak seferlerine başladı (1947)
* Amerika Birleşik Devletleri, uzay uydusu Explorer1’ i fırlattı (1958)
* KKTC Kurucu Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş hayatını kaybetti (2012)
 
14 OCAK:  
* Londra-New York arası ilk telefon görüşmesi yapıldı (1923)
* Türkiye-Irak-İran-Afganistan arasında imzalanan Sadabat Paktı TBMM’de onaylandı (1938)
* Dışişleri Bakanlığı kuruluş kanunu kabul edildi (1938)
* Meclis, Ortak Pazar Anlaşması’nı onayladı ( 1964 )
* Uluslar arası Ticaret Odası Vehbi Koç’u “Dünyada Yılın İşadamı” seçti (1987)
* Nubar Terziyan, Ankara Uluslar arası Film Festivali’nde “Emek Ödülü”ne değer bulundu (1993)
* İlk kez düzenlenen Uluslararası Nazım Hikmet Şiir Ödülü, İstanbul’da yapılan bir törenle 
Lübnanlı şair Adonis’e verildi (1995)
* Besteci Onno Tunç, Bursa’dan İstanbul’a gelirken kullandığı tek motorlu uçağın Armutlu- 
Bozburun’da düşmesi sonucu yanındaki Hasan Kanık’la birlikte hayatını kaybetti (1996) 
 
15 OCAK: 
* İstanbul Lisesi açıldı. Okulun ilk adı “Şems-ül Maarif” di. (1884)
* Müttefik gemilerinin Boğazlardan geçişine izin verildi (1945)
* İmam-hatip kursları açıldı ( 1949 )
* ABD, Türkiye’nin NATO’ya girişini onayladı ( 1952 )
* Türkiye Vakıflar Bankası kuruldu ( 1954 )
 
17 OCAK:  
* Karaköy-Beyoğlu arasında Tünel hizmete girdi. Tünel dünyanın en eski ikinci yeraltı toplu       
taşıma sistemidir (1875)
* Türk Kuşu Kurumu kuruldu ( 1935 )
 
20 OCAK:  
* Meclis, 23 maddelik ilk anayasayı (Teşkilatı Esasiye) kabul etti ( 1921 )
* ABD’nin ilk siyahî başkanı Barack Obama, yemin ederek göreve başladı (2009)
 
22 OCAK:  
* Türkçe Kuran ilk kez İstanbul’da Yerebatan Camisi’nde okundu ( 1932 )
* Gazeteci Metin Göktepe’yi öldürdükleri iddiasıyla biri emniyet amiri 24 polis gözaltına alındı                   
(1996) 
* 19 Ocak’ta genel yayın yönetmeni olduğu Agos gazetenin binasının önünde öldürülen Ermeni 
kökenli Türk gazeteci Hrant Dink’in cenazesi, Balıklı Ermeni Mezarlığı’nda toprağa verildi 
(2007)
* İstanbul-Ortaköy’deki Galatasaray Üniversitesinin 142 yıllık tarihi ana binasında yangın çıktı. 
Binanın büyük bir bölümü kullanılamaz hale geldi (2013)
 
24 OCAK:  
* Cumhuriyet Gazetesi yazarı Uğur Mumcu Ankara’da öldürüldü ( 1993 )
* Diyarbakır Emniyet Müdürü Gaffar Okkan öldürüldü ( 2001 )
 
25 OCAK:  
* Şeker, petrol ve benzin inhisarı tekeli yasaları kabul edildi ( 1926 )
* Türkiye, Birleşmiş Milletler İşkenceyle Mücadele Sözleşmesi’ni imzaladı          
(1988)
 
27 OCAK:  
*John Logie Baird, Londra’da ilk televizyon yayınını gerçekleştirdi (1926)                     
* Cenevre’de Milletler Cemiyeti toplantısında Hatay’ın bağımsızlığı kabul edildi (1937)
* Öğretim kurumları dışında din eğitimine izin verildi ( 1947 )
* Köy Enstitüleri kapatıldı (1954)
 
28 OCAK:   
* Misak-ı Milli kabul edildi ( 1920 )
* Danıştay’a ilk kez iki kadın üye seçildi (1957)
* Amerikan Uzay mekiği Challenger kalktıktan 73 sn sonra infilak etmiş ve 6 profesyonel astronot
ve bir öğretmenden oluşan yedi kişilik mürettebatı hayatını kaybetmiştir (1986)
* Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne bireysel başvuru hakkı kabul edildi                              
(1987)
 
30 OCAK:  
* Milli İktisat ve Tasarruf cemiyeti kuruldu (1930)
* Adolf Hitler Almanya başbakanı oldu (1933)
* Macaristan’da Cumhuriyet ilan edildi (1946)
* Akbank kuruldu (1948)
* Hindistan Lideri Mahatma Gandhi Yeni Delhi’de öldürüldü (1948)
* İlk resmi TV yayını Ankara’da yapıldı (1967)
* Pakistan, İngiliz Milletler Topluluğu’ndan ayrıldı (1972)
 
31 OCAK:  
* Atatürk’ün himayesinde Türk Eğitim Derneği kuruldu ( 1928 )
* Gümrük ve Tekel Bakanlığı kuruldu (1931)
* Türk Tabipleri Birliği Yasası yürürlüğe girdi ( 1953 )
* TRT Ankara Televizyonu deneme yayınına başladı (1968)
* Türk Hukuk Kurumu Başkanı ve ADD Genel Başkanı Prof. Dr. Muammer 
Aksoy Ankara’da öldürüldü ( 1991 )
* TL’den 6 sıfır atılması ve Türkiye Cumhuriyeti’nin para biriminin Yeni Türk Lirası olmasını   
öngören yasa, Resmi Gazete’de yayımlandı (2004)
 
 
 YAKIN TARİH / ŞUBAT
 
1 ŞUBAT   
* Ayasofya Müze olarak ziyarete açıldı ( 1935 )               
* İlkokullara isteğe bağlı din dersi kondu ( 1949 )
* Gazeteci Abdi İpekçi İstanbul’da öldürüldü ( 1979 )
* Çete-mafya-siyasetçi ilişkilerine karşı “sürekli aydınlık için bir dakika  karanlık” eylemi başladı ( 1997 )
 
2 ŞUBAT:    
* Türk Eczacılar Birliği kuruldu ( 1956 )
 
3 ŞUBAT     
* İlk Türkçe Hutbe İstanbul’da okundu ( 1928 )
 
4 ŞUBAT:    
* Valilik ve belediye başkanlığının ayrılmasına ilişkin yasa kabul edildi ( 1948 )
* Türk Mühendis ve Mimar Odaları Yasası kabul edildi ( 1954 )
 
5 ŞUBAT:    
* Türk Kadınlar Birliği kuruldu ( 1924 )
* Cumhuriyetçilik, Halkçılık, Ulusçuluk, Devletçilik, Laiklik, Devrimcilik ilkeleri Anayasaya girdi ( 1937 )
 
6 ŞUBAT:    
* Mustafa Kemal Paşa’nın Bursa Söylevi ( 1933 )
* Türkiye Yazarlar Sendikası kuruldu ( 1974 )
 
10 ŞUBAT:  
* Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü kuruldu ( 1937 )
 
11 ŞUBAT:
* Karayolları Genel Müdürlüğü kuruldu ( 1950 )
 
13 ŞUBAT: 
* Türkiye ile İngiltere arasında Musul sorunu görüşülürken Kürt İstiklal Cemiyeti Başkanı Şeyh Sait, Doğu Anadolu’da isyan başlattı ( 1925 )
* Türkiye İşçi Partisi kuruldu ( 1961 )
 
16 ŞUBAT: 
* Türk Hava Kurumu kuruldu ( 1925 )
* Amerikan 6. Filosu’na bağlı gemilerin İstanbul’a gelişinin protesto edildiği gösterilerde 2 kişi öldü. Olaylar “Kanlı Pazar” olarak adlandırıldı ( 1969 )
 
17 ŞUBAT: 
* İzmir İktisat Kongresi toplandı ( 1923 )
* Yurttaşlık Yasası kabul edildi ( 1926 )
 
19 ŞUBAT: 
* Halkevleri açıldı ( 1932 )
 
23 ŞUBAT: 
* Cep telefonu şebekeleri hizmete açıldı ( 1994 )
 
24 ŞUBAT: 
* Türkiye, Birleşmiş Milletler Anlaşması’nı imzaladı ( 1945 )
* Tuna’dan gelen buz parçaları İstanbul Boğazı’nı kapattı ( 1954 )
* Cumhurbaşkanı Kenan Evren, hacı oldu ( 1984 )
 
28 ŞUBAT: 
* Necmettin Erbakan’ın başbakan olarak katıldığı Milli Güvenlik Kurulu  toplantısında, irtica Türkiye’nin önündeki en büyük tehlike olarak saptandı  ( 1997 )
 
 
YAKIN TARİH / MART
 
3 MART:   
* Hilafet kaldırıldı ( 1924 )
* Seriye ve Evkaf Vekâleti lağvedildi ( 1924 )
*Öğrenim Birliği Yasası kabul edildi ( 1924 )
 
6 MART:
* Türkiye’yi Gümrük Birliği’ne sokan anlaşma imzalandı ( 1995 )
 
7 MART:
* Gazeteci Çetin Emeç İstanbul’da öldürüldü ( 1990 )
 
8 MART:   
* İlk ulusal sigorta şirketi Anadolu Anonim Türk Sigorta kuruldu ( 1925 )
 
12 MART: 
* Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu kuruldu ( 1967 ) 
* Genelkurmay Başkanı ve kuvvet komutanları siyasal, sosyal ve ekonomik   huzursuzlukların önlenememesi halinde yönetimi devralacaklarını bildiren bir   açıklama yaptı; 12 Mart muhtırası ( 1971 )
 
16 MART:  
* İngiliz askerleri İstanbul’u işgal etti ( 1920)
* İstanbul Üniversitesi önünde sol görüşlü öğrencilerin üstüne bomba atıldı; beş  kişi öldü, 47 kişi yaralandı ( 1978 )
 
18 MART:   
* Çanakkale Zaferi ( 1915 )
 
24 MART:   
* Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü kuruldu ( 1953 )
* Ankara Cumhuriyet Savcı Yardımcısı Doğan Öz öldürüldü ( 1978 )
 
YAKIN TARİH / NİSAN
 
1 NİSAN:      * İkinci İnönü Zaferi ( 1921 )
                      * Kıbrıs’ı Yunanistan’a ilhak etmek isteyen silahlı örgüt EOKA kuruldu (1955)
2 NİSAN:      * Yazar Sabahattin Ali öldürüldü ( 1948 )
3 NİSAN:      * Belediyeler yasası kabul edildi; kadınlar yerel seçimlerde seçme ve seçilme
                         hakkı kazandı ( 1930 )
4 NİSAN:      * NATO kuruldu ( 1949 )
                      * Başbakan Süleyman Demirel, “ Türkiye’de Amerikan üssü yoktur ” dedi
                         ( 1966 )
* Terör örgütü PKK adını KADEK olarak değiştirdi ( 2002 )
6 NİSAN:      * Ankara’da Anadolu Ajansı kuruldu ( 1920 )
9 NİSAN:      * Türk Hukuk Kurumu kuruldu ( 1934 )
10 NİSAN:    * Anayasadan “Devletin dini İslam’dır” maddesi çıkarıldı; Laiklik ilkesi
                         benimsendi ( 1928 )
11 NİSAN:    * Hacettepe Üniversitesi öğretim üyesi Bedrettin Cömert öldürüldü ( 1978 )
                      * Yazar Ümit Kaftancıoğlu öldürüldü ( 1980 )
13 NİSAN:    * Özel radyo ve televizyon Yasası kabul edildi ( 1994 )
15 NİSAN:    * Türk Tarih Kurumu kuruldu ( 1931 )
17 NİSAN:    * Köy Enstitüleri kuruldu ( 1940 )
18 NİSAN:    * Osmanlı, Kuvayı Milliye’ye karşı Kuvayı İnzibatiye adıyla Hilafet ordusu
                          kurdu ( 1920 )
* Uluslararası Kadınlar kongresi İstanbul’da toplandı ( 1935 )                                                                                 
 19 NİSAN:    * Kabotaj yasası kabul edildi ( 1926 )
20 NİSAN:     * Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Anayasası kabul edildi ( 1924 )
22 NİSAN:     * Devlet Demir Yolları Genel Müdürlüğü kuruldu ( 1924 )
                       * Yüksek Askeri Şura Yasası kabul edildi ( 1925 )
                       * Anayasa Mahkemesi kurulmasına ilişkin yasası kabul edildi ( 1962 )
23 NİSAN:     * Türkiye Büyük Millet Meclisi açıldı ( 1920 )
                       * TRT renkli televizyon yayınına başladı ( 1982 )
26 NİSAN:     * Yüksek seçim kurulu kuruldu ( 1961 )
                       * Çernobil nükleer santrali patladı ( 1986 )
27 NİSAN:     * Türkiye’de ilk radyo yayını başladı ( 1927 )
                       * Hafta tatili Pazar gününe alındı ( 1934 )
                       * Mahkeme yetkisinde görev yapmak üzere Mecliste Tahkikat Encümeni
                          kuruldu ( 1960 )
28 NİSAN:     * İstanbul’daki öğrenci olaylarında Turhan Emeksiz polis tarafından öldürüldü 
                          ( 1960 )
 
 
YAKIN TARİH / MAYIS
 
1 MAYIS:      * Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu’nun Taksim Alanı’ndaki İşçi
                          Bayramı kutlamalarına katılanlara ateş açıldı, 37 kişi öldü ( 1977 )
3 MAYIS:      * Yargıtay Başkanı İmren Öktem’in cenaze töreninde namazını kıldırmak
                          istemeyen gericiler olay çıkardı ( 1969 )
4 MAYIS:       * Kayseri Uçak Fabrikası’nda üretilen ilk uçak Kayseri’den Ankara’ya uçtu     
                           ( 1934 )
5 MAYIS:       * Türkiye, Avrupa Konseyi Statüsü’nü imzaladı ( 1949 )
                        * Demokrat Parti’nin baskıcı tutumunu protesto edenler “555-K” şifresiyle
                           5.ayın 5. günü saat 5’te Kızılay Meydanı’nda toplandı ( 1960 )
6 MAYIS:      * Ankara’da Devlet Konservatuarı kuruldu ( 1936 )
                       * 1968 kuşağı öğrenci liderlerinden Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan, Hüseyin İnan
                          idam edildi ( 1972 )
7 MAYIS:      * Cumhuriyet Gazetesi yayım hayatına başladı ( 1924 )
11 MAYIS:    * İstanbul’daki askeri mahkeme Mustafa Kemal Paşa’yı ölüme mahkum etti     
                          ( 1920 )                                                                                                                                                                                                                                     
* Cumhuriyet Gazetesi bombalandı ( 2006 )
15 MAYIS:     * Yunan askeri İzmir’i işgal etti, gazeteci Hasan Tahsin şehit edildi ( 1919 )
17 MAYIS:     * Danıştay’ı basan silahlı saldırgan yüksek yargıçları kurşunladı ( 2006 )
19 MAYIS:     * Mustafa Kemal Paşa Samsun’a çıktı ( 1919 )
                        * Danıştay’a yapılan silahlı saldırıda ağır yaralanan 2. Daire üyesi Mustafa
                           Yücel Özbilgin hayatını kaybetti ( 2006 )
20 MAYIS:     * Uluslar arası sayıların kullanılmasına ilişkin yasa kabul edildi ( 1928 )
21 MAYIS:     * Ankara’da Kara Harp Okulu öğrencileri İktidardaki Demokrat Parti’yi
                           protesto etmek için sessiz yürüyüş yaptı ( 1960 )
24 MAYIS:    * Latin rakamları kabul edildi ( 1928 )
27 MAYIS:    * Türk Silahlı Kuvvetleri, Meclisi feshetti, Demokrat Parti iktidardan
                          düşürüldü; Milli Birlik Komitesi Başkanı Orgeneral Cemal Gürsel,
                          Türkiye’de demokratik bir düzenin kurulacağını bildirdi ( 1960 )
29 MAYIS:    * Türk Bayrağı Yasası kabul edildi ( 1936 )
                       * Cemal Gürsel Devlet Başkan’ı oldu ( 1960 )
30 MAYIS:    * Devlet Hava Yolları Genel Müdürlüğü kuruldu ( 1938 )
31 MAYIS:    * Üniversite reformu ( 1933 )
 
 
YAKIN TARİH / HAZİRAN
 
1 HAZİRAN:    * Arap alfabesinin kullanımı yasaklandı ( 1928 )
2 HAZİRAN:    * Genel nüfus sayımıyla ilgili yasa kabul edildi ( 1926 )
3 HAZİRAN:    * Sümerbank kuruldu ( 1933 )
4 HAZİRAN:    * Ziraat Bankası Yasası kabul edildi ( 1937 )
                          * Düyun-u Umumiye borçları tasfiye edildi ( 1944 )
8 HAZİRAN:    * Halk Bankası kuruldu ( 1933 )
                          * İş Yasası kabul edildi ( 1936 )
9 HAZİRAN:    * İhracatçı Birlikleri kuruldu ( 1936 )
                          * Türkiye Cumhuriyet Merkez Yasası kabul edildi ( 1930 )
12 HAZİRAN: * Atatürk, kişisel servetini millete bağışladı ( 1937 )
14 HAZİRAN: * Etibank kuruldu ( 1935 )
                          * Elektrik İşleri Etüt İdaresi ve Maden Tetkik Arama Enstitüsü kuruldu          
                             ( 1935 )
16 HAZİRAN: * Ezanda Arapçaya dönüldü ( 1950 )
                          * Sendikalar Yasası’ndaki değişikliği protesto eden işçilerin İstanbul’un
                             Anadolu yakasındaki yürüyüşünde üç kişi öldü ( 1970 )
17 HAZİRAN: * Türkiye Şeker Fabrikaları Genel Müdürlüğü kuruldu ( 1935 )
21 HAZİRAN: * Soyadı Yasası kabul edildi ( 1934 )
22 HAZİRAN: * Mustafa Kemal Paşa Amasya Genelgesi’ni yayımladı ( 1919)
24 HAZİRAN: * İller Bankası kuruldu ( 1933 )
26 HAZİRAN: * Türkiye, Birleşmiş Milletler Anlaşmasını imzaladı ( 1945 )
28 HAZİRAN: * Millet Mekteplerinin kurulması kararlaştırıldı ( 1928 )
30 HAZİRAN: * Hatay Cumhuriyeti, Türkiye’ye katıldı ( 1939 )
 
 
YAKIN TARİH / TEMMUZ
 
 
1 TEMMUZ:      * Deniz Yolları İşletmesi kuruldu ( 1933 )
                           * İstanbul’da taksiler taksimetre takıldı ( 1983 )
2 TEMMUZ:      * Sivas’ta Cuma namazından çıkan bir grup şeriatçı ve faşist Pir Sultan
                               Abdal Şenlikleri’ne katılan ve aralarında yazar Asım Bezirci, Metin
                               Altıok, Behçet Aysan, Uğur Kaynar, halk ozanı Hasret Gültekin, Nesimi
                               Çimen, Muhlis Akarsu, Edibe Sulari, fotoğraf sanatçısı Asaf Koçak’ın da
                               bulunduğu 33 aydını Madımak Oteli’nde yakarak öldürdü: Sivas Katliamı
                               ( 1993 )
5 TEMMUZ:      * Çorum’da toplumsal olaylar başladı; iki günde 20 kişi öldürüldü ( 1980 )
6 TEMMUZ:      * Lale Aytaman, ilk kadın vali olarak Muğla’ya atandı ( 1991 )
8 TEMMUZ:      * Mustafa Kemal Paşa, Osmanlı ordusundan istifa etti ( 1919 )
9 TEMMUZ:      * Türkiye, Milletler Cemiyetine katıldı ( 1932 )
                            * 27 Mayıs Devrimi’nden sonra hazırlanan Anayasa, halkın %63’ünün oyu
                               ile kabul edildi ( 1961 )
12 TEMMUZ:     * Türk Dil Kurumu kuruldu ( 1932 )
13 TEMMUZ:     * Toprak Mahsulleri Ofisi kuruldu ( 1938 )
14 TEMMUZ:     * Türk Jeoloji Kurumu kuruldu ( 1946 )
15 TEMMUZ:     * Kıbrıs’ta Rumlar ‘Yunan Cumhuriyeti’ ilan etti ( 1974 )
17 TEMMUZ:     * Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırmalar Kurumu kuruldu ( 1963 )
18 TEMMUZ:     * Ezanın Türkçe okunmasına başlandı ( 1932 )
20 TEMMUZ:     * Montrö Anlaşması imzalandı ( 1936 )
                            * Kıbrıs’taki Yunan istilasını durdurmak için Türkiye, Kıbrıs Barış
                               Harekâtı’na başladı ( 1974 )
                            * Eski Başbakanlardan Nihat Erim öldürüldü ( 1980 )
21 TEMMUZ:     * Profesörlerin politika yapmaları yasaklandı ( 1953 )
22 TEMMUZ:     * Maden-İş Genel Başkanı Kemal Türkler öldürüldü ( 1980 )
23 TEMMUZ:     * Erzurum Kongresi toplandı ( 1919 )
24 TEMMUZ:     * Lozan Barış Anlaşması imzalandı ( 1923 )
25 TEMMUZ:     * Bakanlar Kurulu, Kore Savaşı’na asker gönderme kararı aldı ( 1950 )
                            * Altın Borsası açıldı ( 1995 )
26 TEMMUZ:     * Şeriatçıların hedef gösterdiği Gümüşhane Barosu Başkanı Ali Günday
                               öldürüldü ( 1995 )
27 TEMMUZ:     * 1. Türk Tarih Kongresi toplandı ( 1932 )
28 TEMMUZ:     * Birinci Dünya Savaşı başladı ( 1914 )
30 TEMMUZ:     * Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu kuruldu ( 1950 )
 
 
YAKIN TARİH / AĞUSTOS
 
1 AĞUSTOS:     * Yabancı Sermayeyi Teşvik Yasası kabul edildi ( 1951 )
5 AĞUSTOS:     * Meclis, Mustafa Kemal Paşa’ya başkomutanlık görevini verdi ( 1921 )
                            * Döviz alım satımı serbest bırakıldı ( 1989 )
6 AĞUSTOS:     * ABD, Hiroşima’ya ilk atom bombasını attı, 66 bin kişi öldü ( 1945 )
8 AĞUSTOS:     * Halkevleri kapatıldı ( 1951 )
                            * ABD, Nagasaki’ye ikinci atom bombasını attı, 37 bin kişi öldü ( 1945 )
                            * Kıbrıs’ta Rumların Türklere yönelik saldırı üzerine Türk Hava
                               Kuvvetlerine bağlı jetler askeri hedefleri bombaladı; pilot Yüzbaşı Cengiz
                               Topel şehit oldu ( 1964 )
* Ermeni terör örgütü ilk kez Türkiye’de eylem yaptı ( 1982 )
9 AĞUSTOS:     * Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal, Sarayburnu’nda harf devrimini
                               halka tanıttı ( 1928 )
10 AĞUSTOS:   * Osmanlı Devleti, İtilaf devletleri ile Sevr Anlaşması’nı imzaladı ( 1920 )
                            * İkinci Dünya Savaşı bitti ( 1945 )
13 AĞUSTOS:   * Ortaokullara din dersi kondu ( 1956 )
14 AĞUSTOS    * İkinci Kıbrıs Barış Harekâtı ( 1974 )
15 AĞUSTOS:   * Türkiye, İngiltere ve Yunanistan’ın garantörlüğünde Kıbrıs Cumhuriyeti
                               kuruldu ( 1960 )
                            * Ayrılıkçı terör örgütü PKK, Eruh ve Şemdinli’de ilk saldırısını yaptı           
 ( 1984 )
26 AĞUSTOS:   * Büyük Taarruz başladı ( 1922 )
                            * Türkiye İş Bankası kuruldu ( 1924 )
                            * Kıbrıs’ta Rumlar tarafından vurulan gazeteci Adem Yavuz öldü ( 1974 )
27 AĞUSTOS:   * Türkiye’de ilk ABD karşıtı gösteri Ankara’da yapıldı ( 1964 )
                            * 1961 Anayasası’nın özgürlükçü maddeleri yürürlükten kaldırıldı ( 1971 )
30 AĞUSTOS:   * Başkomutanlık Meydan Savaşı Zaferi ( 1922 )
 
 
YAKIN TARİH / EYLÜL
 
 
1 EYLÜL:      * İlk ve ortaöğretimde Arapça ve Farsça dersleri kaldırıldı ( 1929 )
                       * İkinci Dünya Savaşı başladı ( 1939 )
4 EYLÜL:      * Sivas Kongresi toplandı ( 1919 )
                       * Yazar Turan Dursun öldürüldü ( 1990 )
6 EYLÜL:      * 12 Eylül 1980 darbesi eski politikacılara konan siyaset yasağı
                          halkoylamasında %50.1 ile kaldırıldı ( 1987 )
8 EYLÜL:      * Tüketici Haklarını Koruma Yasası yürürlüğe girdi ( 1995 )
9 EYLÜL:      * Türk ordusu İzmir’e girdi ( 1922 )
                       * Yasa çıkarılmadan özel televizyon yayınına geçildi ( 1990 )
12 EYLÜL:    * Ankara Anlaşması imzalandı ve Türkiye’nin adı sonradan Avrupa Birliği’ne
                          dönüşecek Avrupa Ekonomik Topluluğu’na üyelik süreci başladı ( 1963 )
* Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren ve kuvvet komutanları
                          TBMM’yi feshederek yönetime el koydu ( 1980 )
13 EYLÜL:   * Sakarya Savaşı Zaferle sonuçlandı ( 1921 )
20 EYLÜL:    * Türkiye, NATO’ya üye alındı ( 1951 )
                       * Yazar Musa Anter öldürüldü ( 1992 )
26 EYLÜL:   * Türk Dil Kurultayı toplandı ( 1932 )
28 EYLÜL:    * Adana Emniyet Müdürü Cevat Yurdakul öldürüldü ( 1979 )
30 EYLÜL:    * Devlet Planlama Teşkilatı Yasası kabul edildi ( 1960 )
 
 
YAKIN TARİH / EKİM
 
4 EKİM:      * Yurttaşlık Yasası yürürlüğe girdi ( 1926 )
6 EKİM:      * Türk Ordusu İstanbul’a girdi ( 1923 )
                    * Televizyonda ikinci kanal yayını başladı ( 1986 )
                    * Cumhuriyet Gazetesi yazarı Bahriye Üçok öldürüldü ( 1990 )
9 EKİM:      * Ankara’da Türkiye İşçi Partisi üyesi yedi genç, ülkücüler tarafından kurşuna
                       dizildi ( 1978 )
11 EKİM:    * Mudanya Ateşkes Anlaşması imzalandı ( 1922)
                    * UNESCO Ulusal Komisyonu kuruldu ( 1948 )
13 EKİM:    * Ankara, başkent oldu ( 1923 )
15 EKİM:    * Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal, TBMM’de Büyük Söylev’i okumaya
                       başladı ( 1927 )
16 EKİM:    * Tekel Genel Müdürlüğü kuruldu ( 1935 )
17 EKİM:    *Türkiye’nin NATO’ya katılma protokolü imzalandı ( 1951 )
20 EKİM:    * İstanbul Teknik Üniversitesi Elektrik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Bedri
                       Karafakioğlu öldürüldü ( 1978 )
                    * Özel üniversite kurulmasına olanak sağlayan yasa çıkarıldı ( 1984 )
21 EKİM:    * Cumhuriyet Gazetesi yazarı Ahmet Taner Kışlalı öldürüldü ( 1999 )
22 EKİM:    * Ermeni teröristler diplomatlarımıza yönelik suikastlara başladı ( 1975 )
23 EKİM:    * Etibank kuruldu ( 1935 )
24 EKİM:    * 12 Eylül yönetimi idam kararlarının infazına başlandı ( 1980 )
28 EKİM:    * Türkiye’de ilk nüfus sayımı yapıldı, nüfus 13.648.270 ( 1927 )
29 EKİM:    * Türkiye Cumhuriyeti ilan edildi ve Gazi Mustafa Kemal Paşa Cumhurbaşkanı  
                        seçildi ( 1923 )
                    * Mustafa Kemal, 10.yıl söylevini verdi ( 1933 )
30 EKİM:    * Osmanlı, Mondros Ateşkes Anlaşması ile yenilgiyi kabul etti ( 1918 )
 
 
 
YAKIN TARİH / KASIM
 
 
1 KASIM:      * Saltanat kaldırıldı ( 1922 )
                       * Yeni Türk harfleri kabul edildi ( 1928 )
3 KASIM:      * Susurluk’ta trafik kazası oldu ve çete, mafya, siyaset ilişkisi ortaya çıktı         
                          ( 1996 )
4 KASIM:      * Türkiye, Avrupa İnsan Hakları Bildirgesi’ni imzaladı ( 1950 )
                       * İlkokullara din dersi kondu ( 1951 )
5 KASIM:      * Devlet Tiyatroları kuruldu ( 1934 )
6 KASIM:      * Üniversitelerin özerkliğini kaldıran Yükseköğretim Kurulu kuruldu, İhsan
                          Doğramacı YÖK’e başkan yapıldı ( 1981 )
7 KASIM:     * Hayır propagandasının yasak olduğu 12 Eylül Anayasası, halk oylamasında
                          %90 evet oyuyla kabul edildi ( 1982 )
8 KASIM:      * Yayıncı ve yazar İlhan Erdost, Ankara’da askeri aracın içinde başına dipçikle
                          vurularak öldürüldü ( 1980 )
10 KASIM:    * Ulu Önder Kemal Atatürk, saat 09.05’te aramızdan ayrıldı ( 1938 )
12 KASIM:    * Telefon görüşmelerinde süreye göre ücret başladı ( 1983 )
15 KASIM:    * Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kuruldu ( 1983 )
18 KASIM:    * Yüksek İslam Enstitüsü açıldı ( 1959 )
21 KASIM:    * Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Anlaşması imzalandı ( 1990 )
24 KASIM:    * TBMM, Gazi Mustafa Kemal Paşa’ya Atatürk soyadını verdi ( 1934 )
25 KASIM:    * Şapka yasası yürürlüğe girdi ( 1925 )
26 KASIM:    * Efendi, bey, paşa, hoca gibi bazı lakap ve unvanlar kaldırıldı ( 1934 )
30 KASIM:    * Tekke ve zaviyelerin kapatılmasına ilişkin yasa kabul edildi ( 1925 )
 
 
 
YAKIN TARİH / ARALIK
 
 
1 ARALIK:      * İstanbul’da bulunan büyükelçilikler Ankara’ya taşınmaya başladı ( 1928 )
3 ARALIK:      *Bazı giysilerin ve dini giysilerin ibadethane dışında giyilmeyeceğine ilişkin
                            yasa kabul edildi ( 1934 )
5 ARALIK:      * Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu kuruldu ( 1923 )
                         * Kadınlar genel seçimlerde seçme ve seçilme hakkı kazandı ( 1934 )
7 ARALIK:      * Prof. Dr. Cavit Orhan Tütengil öldürüldü ( 1979 )
8 ARALIK:      * Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu kuruldu ( 1995 )
10 ARALIK:    * Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Beyannamesi Türkiye’nin de oyu ile kabul
                            edildi; Türkiye Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü’ne üye
                            oldu ( 1948 )
12 ARALIK:    * Meclis, Türkiye’nin Avrupa Konseyi’ne katılmasını onayladı ( 1949 )
13 ARALIK:    * Avrupa Parlamentosu, Türkiye ile imzalanan Gümrük Birliği Anlaşması’nı
                            onayladı ( 1995 )
18 ARALIK:    * Ankara Üniversitesi öğretim üyesi Necip Hablemitoğlu öldürüldü ( 2002 )
19 ARALIK:    * Milli Güvenlik Kurulu kuruldu ( 1962 )
23 ARALIK:    * Menemen’deki gerici ayaklanmada öğretmen yedek subay Kubilay şehit 
                            edildi ( 1930 )
                         * Kahramanmaraş’ta toplumsal olaylar başladı, üç günde 104 kişi öldürüldü,
                            yaralı sayısı bini geçti ( 1978 )
24 ARALIK:    * Öz Türkçe olarak düzenlenen Anayasa metni kaldırıldı, eski Türkçe metin
                            getirildi ( 1952 )
                         * Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Yasası kabul edildi ( 1963 )
25 ARALIK:    * İkinci Cumhurbaşkanı İsmet İnönü öldü ( 1973 )
27 ARALIK:    * Mustafa Kemal Paşa, ulusal kongrelerden sonra Ankara’ya geldi ( 1919 )
30 ARALIK:    * Türkiye İnsan Hakları Vakfı kuruldu ( 1990 )
31 ARALIK:    * Cumhuriyet tarihinde ilk kez gensoruyla hükümet düşürüldü; İkinci
                            Milliyetçi Cephe iktidarı devrildi ( 1977 )
 


 
 
 
 
 
zuleyha
 
 
 
 
 
1
 

LİNKLER

 
 
       

Tarifi ekleyen : KIRIK ÇATAL

       

Tarifi ekleyen : KIRIK ÇATAL

       

Tarifi ekleyen : KIRIK ÇATAL

 
 
       
       
 
 
       
       
 
 
       
 
 
       
       
 
 
       
       
 
 
       
       
 
 

Copyright © 2011 KIRIK ÇATAL.com Tüm Hakları Saklıdır..